Historija Gornje Tuzle: Hadži Iskrenderova Mahala

Gornja Tuzla Novo

I danas se tako naziva. Kako se iz imena vidi osnovao ju je neki HadžIskender, podigavši u njoj džamiju.

Budući da je u obadva spomenuta detaljna popisa Mahaia Hadži Iskenderove džaamije popisana na prvom mjestu među mahalama u toj kasabi, i kako se ta džamija u drugirn turskim izvorirna iz XVIII vijeka naziva Stara (atik), nema sumnje u to da je najranije nastala.

Premda se prvi puta spominje tek 1548. godine ona je morala biti utemeljena još prije 1533. godine, s obzirom na to da je stanovništvo tadašnje varoši bilo, uglavnom, muslimansko.

Ta mahala je predstavljala ne samo prvu nego od početka i najznačajniju mahalu, a obuhvatala je i cijelu aršiju, pa se i džamija u njoj nazivala još i čaršijska. Godine 1548. brojala je 148 muslimanskih kuća”.

0 Hadži Iskenderu ne znamo gotovo ništa. Vjerovatno je identičan sa onim Hadži Iskenderom koji se spominje 24. maja 1525. godine, prilikom popisa mukata u zvorničkom sandžaku, kao opunomoćenik (havala) 6. džemata azapa kojima je kao plaća pripadao porez ovčarina od nekih vlaha u tome sanžaku, te se Hadži Iskenderova služba sastojala u tome da taj porez ubire za vojske. I ako se tu ne spominje odakle je Hadži Iskender, kao ni gdje je bio stacioniran taj odred vojske, vrlo je vjerovatno, s obzirom na vrijeme da je identičan sa utemeljiteljem prve mahale i džamije u Gornjoj Tuzli.

Isto tako bi bilo logično da je taj džemat predstavljao vojno osiguranje baš ovih privredno važnih pograničnih mjesta koja tada nisu imata klasična utvrženja. U to vrijeme je mogla biti utemeljena i džamija. Njen osnivač, Hadži Iskender, preminuo je, čini se, prije 1543. godine, jer ne spominje u popisu stanovništva te kasabe.

Od njegovih muških potomaka znamo samo za jednog sina, Justifa sina Hadži iskenderova, koji je u popisu iz te godine evidentiran kao stanovnik iste te mahale.

U četvrtoj i petoj deceniju kasaba se rapidrio širiia na sve strane od Hadži Iskenderove mahale koja je, obuhvatajući čaršiju, predstavljala centar kasabe. Pravce širenja određivali su, svakako, topografski

uslovi, mjesto se razvijalo u izduženorn obliku uz i niz Jalu. Taj rapidni razvitak pada, očito, kratko poslije 1533. godine, jer se 1548, godine javijaju pored Hadži Iskenderove još četiri već razvijene musli-
manske mahale u kojima su bili podignuti mesžidi. Trojica od osnivča tih mahala bili su još živi, što       znači da su približno istovremeno te mahale bile osnovane. Ta sama činjenica jasno govori o tome kako se brzo rađala ta kasaba.

Radio Inat BiH

izvor:dr.Adem Handžić

Odgovori

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena. Obavezna polja su označena sa * (obavezno)